Rơ le trung gian (Tiếng Anh là intermediate relays) có vai trò quan trọng trong các bảng mạch điện tử. Nó là trung gian trong việc truyền tải tín hiệu từ khối điều khiển sang khối động lực. Khối điều khiển ở đây là PLC, các bộ vi xử lý. Còn khối động lực là các bộ khởi động từ (contactor), thiết bị đóng ngắt,…

Công dụng quan trọng nhất của relay chính là bảo vệ mạch điện khỏi sự cố quá tải.

Trong bài viết này, VCC sẽ chia sẻ về Rơ le trung gian là gì? Cách đấu rơ le trung gian 5 – 8 – 14 chân chi tiết.

Rơ le trung gian là gì?

Một cách đơn giản, bạn có thể hiểu relay trung gian là một loại mạch điện tử, chức năng tương tự với công tắc điện trong nhà bạn dạng on/off. Relay trung gian đóng vai trò truyền tải điện, chuyển tín hiệu từ thiết bị có công suất nhỏ sang thiết bị công suất cao hơn trong sơ đồ điện. 

Ví dụ cụ thể về rơ le trung gian

Một ví dụ là mạch chiếu sáng trong ô tô. Trên các phương tiện hiện đại, công tắc đèn tích hợp vào đèn xi nhan hoặc bảng điều khiển không trực tiếp kích hoạt mạch đèn pha. Hầu hết các phương tiện hiện đại đều sử dụng mô-đun điều khiển ánh sáng (LCM) hoặc một số loại mô-đun phân phối điện khác.

 

Cách đọc sơ đồ chiếu sáng đèn ô tô

Hình trên là một sơ đồ mạch chiếu sáng cho xe ô tô Huyndai Santafe. Rơ le được lắp đặt ngay sau nguồn cấp. 

Trong ví dụ này, khi công tắc đèn pha được chuyển sang vị trí “bật”, LCM sẽ nhận hành động này như một đầu vào để thay đổi đèn pha, đèn đỗ và đèn đuôi xe thành “bật”. Để thực hiện nhiệm vụ này, LCM kích hoạt một mạch đầu ra điều khiển từng mạch chiếu sáng này bằng cách cung cấp năng lượng cho các rơ le. Một công tắc không thể xử lý lệnh “bật” một mạch và “không bật” các mạch khác. Rơ le trung gian ở giữa nhận năng lượng từ LCM và truyền tín hiệu để xử lý nhiệm vụ đó. 

Hay ví dụ khác đơn giản như: Rơ le được lắp đặt trong bộ bảo vệ tủ lạnh. Khi dòng điện bị yếu, rơ le tự động ngắt điện để bảo vệ tủ lạnh. Dòng điện ổn định, rơ le sẽ đóng lại để cấp điện cho tủ lạnh hoạt động bình thường.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Rơ le trung gian

Có 3 loại rơ le trung gian thường được sử dụng là:

  • Rơ le trung gian 8 chân, 12 chân và 14 chân. Với điện thế có thể là 5V, 12V, 24V.

Ngoài rơ le trung gian, còn có Relay đồng trục, Công tắc tơ, Relay máy công cụ, Rơ le thủy ngân, Relay đa điện áp, Rơ le bảo vệ quá tải, Rơ le phân cực, Rơ le an toàn, Rơ le trạng thái rắn, Rơ le tĩnh, Relay chân không…

Cấu tạo của Relay trung gian

Relay được cấu tạo từ hai phần chính là cuộn hút và mạch tiếp điểm.

  • Cuộn hút ( nam châm điện ). Gồm có lõi thép động, lõi thép tĩnh và cuộn dây. Cuộn dây được dùng để cuộn cường độ, điện áp hay có thể cuộn cả điện áp lẫn cường độ. Lõi thép động sẽ được định vị bằng một vít điều chỉnh găng bởi lò xo.
  • Mạch tiếp điểm (mạch lực). Gồm có tiếp điểm thuận và tiếp điểm nghịch. Tiếp điểm nghịch sẽ đảm nhận vai trò đóng cắt tín hiệu thiết bị tải với dòng nhỏ được cách ly với cuộn hút.

Với sự phát triển công nghiệp ngày nay, rơ le trung gian hay bất kì loại rơ le nào đều rất phổ biến. Có rất nhiều nhà sản xuất rơ le nổi tiếng và phổ biến như: Omron, Fuji Electric, Panasonic, DEA IL, Mitsubishi, Schneider, Kacon, HONEYWELL….

VCC Trading phân phối đa dạng các loại rơ le chính hãng. Liên hệ nhận báo giá qua zalo/hotline: 0934683166 hoặc liên hệ trực tiếp với kinh doanh của chúng tôi bên trái màn hình.

Nguyên lý hoạt động Relay trung gian

+ Khi dòng điện chạy qua rơ le trung gian, đi tới cuộn dây của nam châm điện, tạo thành từ trường hút. Từ trường tác động để đóng hoặc mở tiếp điểm điện. Từ đó làm thay đổi trạng thái đóng mở của rơ le trung gian. Tùy vào thiết kế mà số tiếp điểm điện sẽ thay đổi khác nhau.

+ Relay trung gian có 2 mạch hoạt động độc lập. Một mạch sẽ điều khiển cuộn dây relay để dòng chảy có thể đi qua cuộn dây hoặc không đi qua. Mạch còn lại sẽ điều khiển dòng điện để xem xét dòng điện có thể đi qua relay được hay không.

Ngoài rơ le trung gian còn có các loại rơ le thông dụng nữa mà bạn nên biết.

Nếu cảm thấy khó hiểu, bài viết “Rơ le là gì? Nguyên lý hoạt động cơ bản nhất của rơ le” chắc chắn sẽ giúp bạn hiểu.

Cách đấu rơ le trung gian 5 – 8 -14 chân

Việc xác định rơ le của bạn là loại nào không khó. Đó là điều cơ bản mà chỉ cần nhìn vào thông số kỹ thuật và thực tế rơ le là được. 

Trong hình trên là Relay 8 chân, 24V. Bạn có thể đếm số chân và nhìn thấy rõ kí hiệu 24V trên sản phẩm.

Về phần đấu nối, ta phải nắm được các thông tin liên quan đến rơ le trung gian. Cụ thể ở đây là các ký hiệu của chúng, dưới đây là 3 ký hiệu mà bạn cần phải nắm:

  • SPST: Rơ le 1 tiếp điểm dạng hở.
  • DPST: Rơ le 2 tiếp điểm dạng hở.
  • SPDT: Rơ le có 1 cặp tiếp điểm là tiếp điểm thường đóng và thường mở và có chung một đầu.

Cách đấu nối Rơ le 5 chân

Rơ le 5 chân là gì? Cách đấu nối rơ le 5 chân
Nguyên lý hoạt động của relay 5 chân

Ở trạng thái bình thường, khi không có nguồn điện vào, chân 30 và 87 được gọi là tiếp điểm mở. Còn chân 30 và 87a là tiếp điểm đóng.

Khi cấp nguồn điện, từ trường hút sẽ tác động lực hút làm chân 30 và 87 đóng lại thành tiếp điểm đóng. Và điểm 30 và 87a mở ra.

Rơ le là gì? Cách đấu rơ le 5 chân
Cách mắc rơ le trung gian 5 chân

Cách đấu nối Rơ le 8 chân

Rơ le 8 chân có 2 chân cấp nguồn và 2 cặp tiếp điểm đóng mở điều khiển.

Rơ le trung gian là gì? Các đấu nối rơ le trung gian 8 chân

Theo sơ đồ đấu relay 8 chân, phía trên chúng ta sẽ thấy 2 cặp tiếp điểm thường đóng và thường mở. Đấu nguồn 12-24-220V vào chân 1 và 5. Chân 2-4, 6-8 là 2 cặp tiếp điểm thường mở. Còn lại 2-3 và 6-7 là 2 cặp thường đóng.

Theo hình ta đấu cấp nguồn 12 – 24 – 220V tùy loại vào chân 1 và 5 của cuộn dây.

Trong đó 2 cặp tiếp điểm thường mở 2-4 và 6-8. Còn 2 cặp thường đóng là 2-3 và 6-7

Cũng giống như nguyên lý loại relay 4 hoặc 5 chân. Dòng relay 8 chân khi chưa có nguồn thì cặp 2-4 và 6-8 ở dạng thường mở. 2-3 và 6-7 dạng thường đóng.

Khi ta cấp nguồn lập tức 2-4 và 6-8 đóng lại như hình trên. Đồng thời 2 cặp cực kia mở ra.

Cách đầu nối rơ le 14 chân

Rơ le là gì? Cách đấu nối rơ le 14 chân

Relay 14 chân có tổng 4 cặp tiếp điểm. Trong đó:

  • Chân 1 2 3 4 là NC (thường đóng)
  • Chân 5 6 7 8 là NO (thường mở)
  • Chân 9 10 11 12 là COM.
  • Chân 13 14 là chân cấp điện áp cho Coil.

Còn relay kiếng loại 14 chân thực tế nó có tổng 4 cặp tiếp điểm. Trong đó; 13 và 14 luôn là chân cuộn dây cấp nguồn.

Kết luận chung

Khi kết nối nguồn điện 12V, 24V hay 220V, các tiếp điểm thường đóng của Rơ le sẽ chuyển thành các tiếp điểm thường mở. Và ngược lại, các tiếp điểm đang mở sẽ chuyển về trạng thái thường đóng. 

Vai trò của Rơ le trung gian là gì?

Được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống điều khiển của các thiết bị công nghiệp hay gia dụng hiện đại. Đối với các dòng điều khiển khác nhau, vai trò của nó sẽ khác nhau. Vai trò trong đường dây thông thường có thể được chia thành:

1, Rơ le trung gian có thể thay thế contactor nhỏ

Các tiếp điểm của rơle trung gian có khả năng chịu tải nhất định. Và nó có thể dùng thay thế cho các rơ le trung gian khi khả năng chịu tải nhỏ. Đặc biệt trong điều khiển cửa cuốn điện và các thiết bị gia dụng nhỏ, relay không chỉ đóng vai trò điều khiển mà còn tiết kiệm không gian nhất định. Đồng thời cho phép điều khiển phần điện thiết bị tương đối tinh tế.

2, Rơ le trung gian có thể nhận 1 hoặc nhiều tín hiệu điều khiển

Đây là ứng dụng phổ biến trong điều khiển mạch. Rơ le trung gian sẽ giải quyết vấn đề dù có một hay nhiều contactor hoặc các thành phần khác.

3, Relay trung gian có thể tăng khả năng tiếp xúc

Mặc dù công suất tiếp điểm của relay trung gian không lớn, nhưng nó có khả năng chịu tải nhất định và chỉ cần 1 dòng nhỏ để hoạt động. Chẳng hạn như không thể sử dụng trực tiếp công tắc cảm biến hoặc khi đầu ra của triode được sử dụng để điều khiển các thành phần điện tương đối lớn của tải. Ta có thể sử dụng rơ le trung gian làm môi chất để mở rộng công suất tiếp điểm.

4, Rơ le trung gian có thể chuyển đổi loại tiếp điểm

Những trường hợp này thường được sử dụng trong hệ thống điều khiển điện công nghiệp. Quá trình điều khiển yêu cầu sử dụng các tiếp điểm thường đóng của công tắc tơ để đạt được mục đích điều khiển. Do các tiếp điểm thường đóng của chính công tắc tơ đã được sử dụng hết nên hoàn thành công việc điều khiển. Lúc này rơ le trung gian và cuộn dây công tắc tơ ban đầu có thể đấu song song.
Nguyên tắc là tiếp điểm thường đóng của rơ le trung gian có thể điều khiển linh kiện tương ứng đạt loại tiếp điểm chuyển đổi, để hoàn thành nhiệm vụ điều khiển một cách trơn tru.

5, Rơ le trung gian có thể được sử dụng như một công tắc

Trong một bộ phận của mạch điều khiển, relays trung gian đóng vai trò điều khiển đóng mở. 
Ví dụ như TV màu và mạch khử dầu mỡ tự động thường dùng trong màn hình, triode bên trong điều khiển bật tắt rơ le trung gian, đồng thời đóng vai trò điều khiển bật / tắt cuộn khử khí.

6, Rơ le trung gian có thể chuyển đổi điện áp và loại bỏ nhiễu mạch

Mặc dù có nhiều loại biện pháp bảo vệ và chống nhiễu trong các dây chuyền điều khiển công nghiệp và điều khiển máy tính, nhưng hiện tượng nhiễu kiểu này vẫn còn tồn tại phần nào.

VCC Trading là một đơn vị chuyên phân phối thiết bị công nghiệp từ các thương hiệu hàng đầu như: Fuji Electric, SMC, Omron,… Chi tiết mọi người có thể xem trang sản phẩm.

Chúng tôi cam kết chỉ phân phối hàng chính hãng, cũng cấp đầy đủ CO/CQ, hóa đơn chứng từ. 

Với đội ngũ kỹ thuật kinh nghiệm dày dặn, VCC đảm bảo đáp ứng tối đa các yêu cầu mua thiết bị công nghiệp của các doanh nghiệp, nhà máy sản xuất.

Liên hệ với chúng tôi qua Zalo/Hotline 0934683166 hoặc các kinh doanh phụ trách khu vực bên phía trái màn hình.

5/5 - (1 bình chọn)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Kết nối ngay với chúng tôi nào !!!
Xin chào, bạn muốn tìm hiểu về điều gì?
Liên hệ ngay với chúng tôi!!!